Wat zijn de effecten van het geven van complimentjes? En kun je teveel complimenten geven? Dat hangt ervan af. Een compliment ontvangen kan goede gevoelens stimuleren en de motivatie verhogen. Het kan kinderen inspireren om meer en beter samen te werken en door te zetten. Maar sommige kinderen kunnen van teveel complimentjes negatieve effecten ondervinden.
Volgens onderzoek kan het ontvangen van een compliment zeker een positief effect hebben op een kind. Maar het hangt er wel vanaf wat voor soort compliment je uitdeelt. Het prijzen van inspanning, niet van talent, leidt tot een grotere motivatie en een positievere houding. Wanneer een compliment als oprecht wordt ervaren, is het bevorderlijk voor de motivatie.
Veel ouders willen het zelfvertrouwen van hun kind vergroten door complimenten te geven. Het probleem is echter dat ze geen oprechte complimenten geven, maar zwaar overdrijven. In deze competitieve wereld richten we ons te vaak op de “grootsheid” van kinderen om te bepalen wie ze zijn en doen ouders overdreven uitspraken die niet hun ware capaciteiten weerspiegelen.
Eigenwaarde en zelfvertrouwen stimuleer je bij je kind niet door te vertellen dat alles wat hij doet geweldig is. Een echt gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen, is gebaseerd op de vaardigheden die je kind voor zichzelf opbouwt en de échte prestaties die hij levert. Wanneer je als kind altijd maar hoort dat alles wat je doet fantastisch en geweldig is, kan dat uiteindelijk negatieve effecten geven.
De negatieve effecten van teveel complimenten
Overal waar te voor staat is niet goed, behalve tevreden. Een oer-Hollandse oude gezegde die dus eigenlijk weer eens bij het rechte eind lijkt te hebben. Zelf teveel complimenten hebben negatieve effecten.
Laag zelfbeeld
In tegenstelling tot het inpompen van zelfvertrouwen en eigenwaarde kan een overload aan complimenten juist een laag zelfbeeld geven. Als een kind voortdurend complimenten krijgt, kan hij of zij afhankelijk worden van externe bevestiging. Hij heeft complimenten (bevestiging) nodig om zich goed te voelen over zichzelf. Dit kan leiden tot een laag zelfbeeld en een gebrek aan zelfvertrouwen.
Verminderde motivatie
De intrinsieke motivatie (iets doen vanuit jezelf) zal verminderen wanneer een kind overdreven complimenten krijgt voor iets dat hij of zij eigenlijk niet heeft gedaan. Uiteindelijk zal je kind alleen maar iets doen om de goedkeuring van anderen te krijgen, in plaats van omdat ze het zelf wil doen.
Grootheidswaanzin
Teveel complimenten kunnen ook de andere kant op schieten en zal uiteindelijk je kind een onrealistisch gevoel van eigenwaarde geven. Dit uit zich in arrogantie of overmatige zelfgenoegzaamheid. Je kind zal niet openstaan voor feedback en is niet bereid om zijn fouten te erkennen en te verbeteren.
Ik kan het al
Een ander negatief effect van teveel complimenten is dat je kind kan gaan denken dat hij alles al kan. Wanneer kinderen te veel complimenten krijgen, kunnen ze denken dat ze al perfect zijn en geen verdere inspanning nodig hebben om zichzelf te verbeteren. Hun bereidheid om nieuwe vaardigheden te leren en zichzelf uit te dagen zal daarmee verminderen.
De positieve effecten van veel complimenten
Omdat overal waar te voor staat niet goed is, halen we het woordje ’te’ weg en hebben we het over de positieve effecten van veel complimenten. Waar het op neerkomt is dat het geven complimenten op de juiste manier gedaan moet worden, anders kunnen ze averechts werken en je kind onzeker maken. En natuurlijk vindt iedere ouder zijn eigen kind fantastisch, maar wees ook realistisch. Zeker als je wil dat je complimenten een positief effect hebben op je kind.
Zelfvertrouwen
De juiste complimenten kunnen kinderen een gevoel van eigenwaarde geven en hun zelfvertrouwen vergroten. Het kan hen laten zien dat ze gewaardeerd en geliefd worden.
Positief gedrag
Wat gaat er allemaal wél goed in plaats van wat er allemaal fout gaat. Door positief gedrag te benadrukken en te complimenteren, worden kinderen aangemoedigd om dit gedrag te blijven vertonen. Het helpt natuurlijk ook te begrijpen wat goed gedrag is en hoe je kind dit kan voortzetten. Hierin schuilt wel één gevaar, namelijk dat je teveel complimenten gaat geven die niet oprecht en specifiek zijn en dus niets betekenen.
Emotionele gezondheid
Het geven van complimenten kan de relatie tussen jou als ouder en je kind versterken. Je kind voelt zich gewaardeerd, geliefd en gezien. Dit is natuurlijk een positief effect van complimenten. Daarbij kan het geven van complimenten een positieve emotionele boost geven en stress en angst verminderen. Kortom, het zal de algehele emotionele welzijn van je kind verbeteren.
Durf te doen
Wanneer kinderen complimenten ontvangen voor hun prestaties en inspanningen, kan dit hen aanmoedigen om nieuwe uitdagingen aan te gaan en risico’s te nemen. Ze zullen zich veiliger voelen om nieuwe dingen te proberen, wetende dat ze worden ondersteund en aangemoedigd. Hieruit kun je concluderen dat het geven van complimenten die gericht zijn op het proces en de inspanning van het kind, in plaats van op hun eigenschappen of vaardigheden, een positief effect hebben.
Wat zijn goede complimenten?
We willen als ouder allemaal het beste voor onze kinderen. En nu we de positieve en negatieve effecten van (te)veel complimenten weten, moeten we nu alleen nog weten wat goede complimenten zijn.
- Geef specifieke complimenten. In plaats van algemene complimenten zoals “goed gedaan” of “je bent slim”, probeer specifieke complimenten te geven die betrekking hebben op een specifieke actie of prestatie van je kind. Bijvoorbeeld: “Je hebt echt hard gewerkt aan je wiskundeopdracht en je hebt het fantastisch gedaan!”.
- Focus op inspanning in plaats van resultaat. In plaats van alleen complimenten te geven voor goede resultaten, is het juist goed om de inspanning van je kind te erkennen. Zelfs (of juist) als het resultaat niet helemaal is wat je had gehoopt. Bijvoorbeeld: “Je hebt hard gewerkt aan je voetbalvaardigheden en ik zie dat je elke dag beter wordt.”
- Wees oprecht en authentiek. Geef alleen complimenten als je ze oprecht meent. En jaja, we weten dat iedere ouder zijn kind fantastisch vindt, maar kinderen kunnen vaak het verschil zien tussen oprechte en onechte complimenten.
- Geef geen overdreven complimenten. Overdreven complimenten kunnen leiden tot het creëren van een overmatig positief zelfbeeld bij kinderen. En dat kan weer leiden tot teleurstellingen en een gebrek aan veerkracht wanneer dingen niet altijd gaan zoals gepland.
- Geef feedback in combinatie met complimenten. Complimenten moeten worden aangevuld met constructieve feedback. Bijvoorbeeld: “Je hebt echt hard gewerkt aan je muziekstuk en je hebt het fantastisch gedaan! Misschien kun je proberen om de noten nog iets helderder te spelen.”
Uitgelichte afbeeldingen: Shutterstock
