Pauline | Voormijnkleintje.nl

Lichaamstaal bij peuters – begrijpen wat er écht speelt

Peuters zijn volop bezig met taal leren, maar woorden schieten vaak nog tekort. Toch hebben ze je veel te vertellen. Via hun lichaam, mimiek en gedrag laten ze zien hoe ze zich voelen en wat ze nodig hebben. Wie leert kijken naar lichaamstaal, begrijpt zijn kind vaak beter én kan rust en verbinding brengen op momenten dat woorden ontbreken.

In dit blog neem ik je mee in de wereld van peuterlichaamstaal, met herkenbare voorbeelden uit de praktijk.

Waarom lichaamstaal zo belangrijk is bij peuters

Het brein van een peuter is nog volop in ontwikkeling. Gevoelens zijn vaak groot, terwijl de vaardigheden om die gevoelens te verwoorden nog beperkt zijn. Lichaamstaal is daarom hun eerste en belangrijkste communicatiemiddel.

Denk aan:

wegkijken of zich afwenden
verstijven of juist heel druk bewegen
duwen, slaan of gooien
huilen zonder duidelijke aanleiding

Dit gedrag is geen onwil, maar een boodschap.

Signalen van spanning en overprikkeling

Een peuter die overprikkeld raakt, laat dat vaak zien voordat het escaleert.

Veelvoorkomende signalen:

schouders optrekken, vuisten ballen
wiebelen, rennen, geen moment stil kunnen zitten
snel boos of verdrietig worden
niets meer willen of juist alles tegelijk

Voorbeeld uit de praktijk:
Een peuter op de opvang bleef speelgoed uit handen trekken van andere kinderen. Op het eerste gezicht ‘lastig gedrag’. Maar wie beter keek, zag een kind dat al een drukke ochtend had gehad, slecht had geslapen en zichtbaar moe was. Door haar even apart te nemen, rustig te benoemen wat er gebeurde en haar een prikkelarme plek te geven, zakte de spanning snel.

De boodschap achter het gedrag: het is me te veel.

Situatie thuis:
Aan het eind van de middag raakt je kind boos om kleine dingen: een beker valt om, een sok zit niet goed. Vaak is dit het moment waarop de prikkel-emmer vol is. Een rustig moment samen op de bank, een knuffel of even niets hoeven kan al veel spanning wegnemen.

Terugtrekken: ik heb even ruimte nodig

Niet alle peuters reageren luid of druk. Sommige kinderen trekken zich juist terug.

Let op signalen zoals:

wegkruipen achter je been
niet reageren als je iets vraagt
staren of ‘afwezig’ lijken
duimzuigen of friemelen

Voorbeeld uit de praktijk:
Een peuter die bij binnenkomst op de groep steeds stil in een hoekje ging zitten. Door haar de tijd te geven, niet direct te pushen en rustig naast haar te gaan zitten, kwam ze vanzelf weer in contact. Haar lichaamstaal vertelde: ik moet eerst landen.

Situatie thuis:
Na een drukke dag kruipt je peuter onder tafel of wil ineens alleen spelen. In plaats van aandringen op contact, helpt het om nabij te blijven en rust te bieden. Vaak komt je kind vanzelf weer tevoorschijn zodra de spanning zakt.

Boos gedrag is vaak een hulpvraag

Slaan, schoppen of gooien is voor ouders vaak het moeilijkst om te zien. Toch is ook dit communicatie.

Wat je peuter je kan vertellen:

Ik snap het niet
Ik ben gefrustreerd
Ik heb hulp nodig bij dit gevoel

Praktijkvoorbeeld:
Een peuter gooide telkens zijn beker op de grond. In plaats van alleen corrigeren, werd gekeken naar het moment waarop het gebeurde: vlak voor het eetmoment voorbij was. Door woorden te geven aan zijn gevoel (“Je vindt het lastig dat we bijna stoppen”) en hem te betrekken bij afronden, verdween het gedrag.

Situatie thuis:
Je kind gooit boos speelgoed door de kamer wanneer het tijd is om op te ruimen. Vaak zit daar teleurstelling of onbegrip achter. Door eerst te benoemen wat je ziet (“Je was nog niet klaar met spelen”) en daarna samen op te ruimen, voelt je kind zich gehoord en lukt meewerken vaak beter.

Wat kun jij doen als ouder?

1. Kijk eerst, reageer later

Probeer gedrag niet meteen te corrigeren, maar eerst te observeren. Wat zie je precies?

2. Benoem wat je ziet

Zeg bijvoorbeeld:
“Ik zie dat je wegkijkt en stil wordt. Het lijkt alsof je het spannend vindt.”

Dat helpt je kind zich begrepen te voelen.

3. Houd het lijf rustig

Een rustige houding, zachte stem en langzaam bewegen werken regulerend op het zenuwstelsel van je kind.

4. Verwachtingen aanpassen

Peuters kunnen nog niet alles ‘goed doen’. Wat ze wél kunnen, is laten zien wat ze nodig hebben, als je leert kijken.

Ook interessant: Het ‘ja en’-principe bij peuters. Hoe je grenzen stelt zonder strijd

Lichaamstaal lezen is een vaardigheid

Het begrijpen van lichaamstaal vraagt oefening, maar het levert veel op. Minder strijd, meer verbinding en een kind dat zich gezien voelt. Niet door alles op te lossen, maar door er te zijn en te luisteren — ook zonder woorden.

Wil je hier bewuster mee aan de slag, dan begint het met vertragen. Even stilstaan. Kijken. En jezelf afvragen: wat probeert mijn kind mij nu te vertellen?

Herken je situaties uit dit blog? Je bent niet de enige. Elk kind communiceert op zijn eigen manier en jij bent precies de ouder die jouw kind nodig heeft.

Afbeelding: Shutterstock

Kind, Vakantie

De perfecte buggy voor avontuurlijke gezinnen

Pauline

Het ouderschap is één groot avontuur. Vanaf de eerste lachjes tot de eerste stapjes, elke dag brengt iets nieuws. Als ouder wil je je kind de wereld laten zien, of dat nu de speeltuin om de hoek is of de zonnige stranden van verre oorden. Mobiliteit en vrijheid zijn daarbij van onschatbare waarde. Een goede buggy is in die gevallen je trouwe metgezel bij het creëren van onvergetelijke herinneringen.

Maar hoe kies je de juiste buggy? De markt biedt een overvloed aan opties, elk met hun eigen unieke eigenschappen. De perfecte buggy voor de ene familie is misschien niet ideaal voor de andere. Het geheim zit in het vinden van de balans tussen de behoeften van je kind, jouw levensstijl en de avonturen die jullie samen willen beleven.

Avonturen zonder stress

Een doordachte buggy kan het verschil maken tussen een stressvolle uitdaging en een ontspannen uitje. Denk aan die smalle winkelpaden, een drukke luchthaven of een wandeling over ongelijke kasseien. De juiste buggy manoeuvreert soepel, biedt comfort aan je kleintje en geeft jou het vertrouwen om overal naartoe te gaan. Het is een investering in gemak, comfort en vooral in de vrijheid om spontaan te kunnen zijn.

Wanneer je kind comfortabel zit of slaapt, heb jij je handen vrij en kun je volop genieten van het moment. Het is een verlengstuk van je gezin, ontworpen om jullie te ondersteunen bij de dagelijkse routine en de bijzondere momenten.

Compact en licht

Gaan jullie vaak op pad met de auto, trein of het vliegtuig? Dan zijn de eisen voor een buggy heel anders dan voor dagelijks gebruik in je eigen buurt. Een model dat speciaal is ontworpen voor reizen, is licht en heeft een ultracompact opvouwmechanisme. Vaak kun je zo’n buggy zelfs als handbagage meenemen in het vliegtuig, wat enorm veel gedoe bespaart bij de gate. Een goede reisbuggy is licht genoeg om met één hand op te tillen, terwijl je met je andere arm je kind vasthoudt.

De alledaagse held

Voor de dagelijkse wandelingen naar de supermarkt, het kinderdagverblijf of het park gelden andere prioriteiten. Hier zijn comfort voor je kind en gebruiksgemak voor jou de belangrijkste factoren. Een stevig frame, goede vering en een ruime boodschappenmand zijn dan onmisbaar. De zitting moet comfortabel zijn en bij voorkeur in een volledig platte ligstand kunnen voor dutjes onderweg. Een robuuste en wendbare buggy is gebouwd voor intensief gebruik en kan de uitdagingen van het stadsleven moeiteloos aan. Het kan overweldigend zijn om een keuze te maken. Neem de tijd om deze punten te overwegen en test indien mogelijk een paar modellen in de winkel.

Jouw buggy, jouw avontuur

Uiteindelijk is er geen ‘perfecte’ buggy die voor iedereen werkt. De beste keuze is de buggy die naadloos aansluit bij de unieke levensstijl van jouw gezin. Ben je een stadse ontdekker, een fervente reiziger of een natuurliefhebber? Jouw levensstijl bepaalt welke eigenschappen voor jou de doorslag geven.

Denk na over de avonturen die jullie de komende jaren willen beleven. Door nu een bewuste keuze te maken, investeer je in talloze zorgeloze momenten samen. Kies de buggy die bij jullie past en ga vol vertrouwen op pad om samen de wereld te ontdekken, stap voor stap.

Afbeelding: Shutterstock / Halfpoint

Kind, Columns

Soms zijn het de kleine dingen

Pauline

Soms zijn het de kleine dingen. Kleine kleffe vingertjes, die om op te vreten zijn, in jouw grote hand. Zijn vingertjes die jouw vinger zo stevig vasthouden dat je ring door je huid boort en het er pijn van doet. Zijn handje die jouw hand ongemerkt maar gericht zoekt bij een spannende gebeurtenis.

Soms zijn het de kleine dingen die er toe doen.

Die twee armpjes die je stevig vastpakken en je de liefste knuffel geven, gewoon omdat ze je lief vindt. Die twee armpjes die je de warmste knuffel geven, gewoon omdat ze je heeft gemist.

Soms zijn het de kleine dingen die er toe doen.

Het lieve toetje met pindakaas op haar wangen, dat je aankijkt met ondeugende, twinkelende ogen, dat je laat smelten en lachen tegelijk. Het bekkie waar woorden en zinnen uitkomen, zo grappig, dat de beste komieken ze niet hadden kunnen verzinnen.

Soms zijn het de kleine dingen die er toe doen.

Ze kunnen het je allemaal wijsmaken, het je allemaal vertellen. Hoe geweldig het is, het mooiste wat je overkomt. Maar soms zijn die kleine donders gewoon zo lastig, dat je ze alleen nog maar terug in de doos wilt stoppen. Ze slurpen alle energie uit je, ze luisteren naar geen enkel woord wat je zegt en niets in het leven gaat meer gemakkelijk of even snel. Soms zijn ze verre weg van ‘het mooiste wat je overkomen is’ en wil je het moederschap stiekem ongedaan maken.

En op die momenten komt er weer zo een klef handje, een stevig knuffeltje of een glimmend pindakaas bekkie. Kleine dingen die het er allemaal toe doen en het ouderschap de moeite waard maken.

Het mooiste wat je overkomt. Het zijn die kleine dingen.

Afbeelding: Shutterstock
2015/2026

Spelletjes, Kind

Kleurenschatjacht – spelenderwijs leren met kleuren (binnen én buiten)

Pauline

Op zoek naar een eenvoudige activiteit die leuk is én leerzaam? Dan is de kleurenschatjacht een perfecte bezigheid voor peuters en jonge kinderen. Deze activiteit kun je doen in huis, in de tuin of tijdens een wandeling buiten. Met weinig voorbereiding stimuleer je spelenderwijs de ontwikkeling van je kind.

In dit blog lees je:

wat een kleurenschatjacht is
waarom deze activiteit zo waardevol is
hoe je een kleurenschatjacht organiseert (binnen en buiten)
leuke variaties en voorbeelden

Wat is een kleurenschatjacht?

Een kleurenschatjacht is een speelse zoekactiviteit waarbij kinderen op zoek gaan naar voorwerpen in een bepaalde kleur. Denk aan:

“Zoek iets wat rood is”
“Kun je drie gele dingen vinden?”

Het kind observeert, vergelijkt en benoemt kleuren, terwijl het actief in beweging is. Dat maakt deze activiteit ideaal voor peuters en kleuters.

Waarom is een kleurenschatjacht zo goed voor peuters?

Een kleurenschatjacht sluit perfect aan bij de ontwikkelingsfase van jonge kinderen.

1. Leren kleuren herkennen

Peuters leren kleuren herkennen door herhaling en ervaring. Door kleuren te koppelen aan echte voorwerpen, worden ze betekenisvol.

2. Vergroten van de woordenschat

Tijdens de kleurenschatjacht benoem je samen:

kleuren
voorwerpen
vormen en materialen

Dit stimuleert de taalontwikkeling.

3. Bewegen en ontdekken

Peuters leren door te bewegen. Door te lopen, bukken, pakken en aanwijzen, wordt leren een actieve ervaring.

4. Zelfvertrouwen opbouwen

Elke keer dat een kind iets vindt en mag laten zien, groeit het gevoel: ik kan dit zelf.

Kleurenschatjacht in huis – zo pak je het aan

Een kleurenschatjacht binnen is ideaal voor een regenachtige dag of een rustig speelmoment.

Stap 1: Kies één kleur

Begin met één kleur, bijvoorbeeld rood.

Stap 2: Geef een duidelijke opdracht

Zeg bijvoorbeeld:

“Kun je iets roods zoeken?”
“Zullen we samen drie blauwe dingen vinden?”

Stap 3: Laat je kind zoeken

Laat je kind zelf rondkijken en aanwijzen. Tempo en succeservaring staan voorop.

Voorbeelden van kleuren in huis

Rood: appel, kussen, speelgoedauto
Blauw: beker, boek, sokken
Geel: banaan, blokje, washandje

Kleurenschatjacht buiten – leren in de natuur

Buiten wordt een kleurenschatjacht nóg avontuurlijker. Perfect voor een wandeling, speeltuin of tuin.

Mogelijke opdrachten

“Kun je iets groens vinden?” (gras, bladeren)
“Zie je iets geels?” (bloemen, zand)
“Kun je drie bruine dingen zoeken?” (takken, boomstammen)

Extra leerzaam

Buiten kun je ook praten over:

natuur
seizoenen
groot en klein
ruw en zacht

Leuke variaties op de kleurenschatjacht

Meerdere kleuren tegelijk

Voor oudere peuters kun je twee kleuren combineren:

“Zoek iets roods én iets blauws.”

Foto-kleurenschatjacht

Laat je kind (of jij) foto’s maken van de gevonden kleuren.

Verzamelmandje

Laat je kind kleine voorwerpen verzamelen in een mandje per kleur.

Met beweging

Combineer zoeken met beweging:

“Spring naar iets groens.”
“Ren naar iets geels.”

Tips om het leuk te houden

Houd het speels en zonder prestatiedruk
Corrigeer niet te snel, benoem samen
Sluit aan bij de beleving van je kind
Stop op een hoogtepunt

Het gaat niet om het ‘goed’ benoemen van kleuren, maar om samen ontdekken.

Voor welke leeftijd is een kleurenschatjacht geschikt?

Peuters (2–3 jaar): één kleur, samen zoeken
Kleuters (4–5 jaar): meerdere kleuren, tellen en combineren

De activiteit groeit mee met het kind.

Conclusie

Een kleurenschatjacht is een laagdrempelige, leuke en leerzame activiteit die je overal kunt doen. Met simpele opdrachten help je je kind kleuren herkennen, woorden leren en zelfvertrouwen opbouwen.

Of je nu binnen speelt of buiten op avontuur gaat: met een kleurenschatjacht maak je van alledaagse momenten waardevolle leermomenten.

Uitgelichte afbeelding: Shutterstock

Kind

Hoe de ontwikkeling van zelfvertrouwen bij een peuter begint rond 2 jaar

Pauline

Veel ouders zoeken naar informatie over zelfvertrouwen bij een peuter. Vaak denken we daarbij aan oudere kinderen, maar de basis van zelfvertrouwen wordt al veel eerder gelegd. Rond de leeftijd van 2 jaar gebeurt er namelijk iets cruciaals in de ontwikkeling van een peuter. In deze fase ontstaat het fundament voor hoe een kind zichzelf ziet, wat het durft en hoe veilig het zich voelt in de wereld.

In dit blog lees je:

hoe zelfvertrouwen bij een peuter zich ontwikkelt
waarom de leeftijd van 2 jaar hierin zo belangrijk is
wat jij als ouder of professional kunt doen om het zelfvertrouwen van je peuter te versterken

Wat is zelfvertrouwen bij een peuter?

Zelfvertrouwen bij een peuter betekent niet dat een kind alles durft of nergens bang voor is. Het gaat om het innerlijke gevoel:

Ik mag er zijn
Ik kan dingen proberen
Ik word geholpen als het niet lukt

Dit gevoel ontstaat niet vanzelf, maar groeit door dagelijkse ervaringen en de reacties van volwassenen.

Wat verandert er in de ontwikkeling rond 2 jaar?

Rond de tweede verjaardag maakt een peuter een grote ontwikkelingssprong. Dit zie je terug op meerdere gebieden tegelijk.

1. Een sterk besef van ‘ik’

Een peuter ontdekt steeds meer dat hij een eigen persoon is met een eigen wil. Dit is de fase waarin je vaak hoort:

“Zelf doen!”
“Nee!”

Dit gedrag is geen koppigheid, maar een belangrijk teken van een gezonde ontwikkeling en een eerste stap richting zelfvertrouwen.

2. Groeiende zelfstandigheid

Een peuter wil zelf eten, zelf lopen, zelf ontdekken en zelf keuzes maken. Elke keer dat een peuter iets zelf mag proberen, groeit het vertrouwen in eigen kunnen.

3. Grote emoties

De emotionele ontwikkeling loopt voor op de taalontwikkeling. Daardoor kan een peuter gevoelens nog niet goed onder woorden brengen. Frustratie en boosheid zijn normaal en horen bij deze fase.

Waarom begint zelfvertrouwen bij een peuter juist rond 2 jaar?

Zelfvertrouwen bij een peuter ontstaat vooral door ervaring. Rond 2 jaar krijgt een kind volop kansen om te ervaren:

Ik mag proberen
Ik word serieus genomen
Ik mag fouten maken
Er is iemand die mij helpt als het moeilijk wordt

Wanneer deze ervaringen zich blijven herhalen, ontwikkelt een peuter een stevig innerlijk gevoel van vertrouwen.

Zelfvertrouwen en zelfbeeld bij een peuter

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen:

Zelfvertrouwen: vertrouwen in eigen kunnen
Zelfbeeld: hoe een peuter over zichzelf denkt

Beide worden al vroeg gevormd. De manier waarop volwassenen reageren op gedrag, emoties en pogingen van een peuter heeft hier grote invloed op.

Vragen die hierbij een rol spelen:

Mag mijn peuter zelf proberen?
Worden gevoelens erkend?
Wordt geholpen zonder alles over te nemen?

Hoe kun je het zelfvertrouwen van je peuter versterken?

1. Geef ruimte om zelf te proberen

Ook als het langer duurt of rommelig gaat. Zelfvertrouwen bij een peuter groeit door zelf ervaren succes.

Zeg bijvoorbeeld:

“Je probeert het zelf.”
“Dat is lastig, maar je blijft oefenen.”

2. Begeleid frustratie zonder het over te nemen

Wanneer iets niet lukt, heeft een peuter vooral begrip nodig.

Zinnen die helpen:

“Je bent boos omdat het niet lukt.”
“Dat is frustrerend, ik ben bij je.”

Daarna kun je samen kijken wat helpt.

3. Benoem gevoelens

Door emoties te benoemen leert een peuter:

wat hij voelt
dat gevoelens er mogen zijn

Dit zorgt voor emotionele veiligheid, een onmisbare basis voor zelfvertrouwen. Deze emotie regulerende werkbladen en posters kunnen daarbij helpen.

Wat kan het zelfvertrouwen van een peuter ondermijnen?

Te veel corrigeren

Wanneer een peuter voortdurend wordt gecorrigeerd, kan dit het gevoel geven dat hij het nooit goed doet.

Overbeschermen

Als alles wat moeilijk of spannend is wordt weggenomen, mist een peuter de kans om te ervaren: ik kan dit zelf.

Overmatig prijzen

Zinnen als “Wat ben jij slim!” leggen de focus op het kind in plaats van op het proces. Dit kan onzekerheid vergroten.

Beter is:

“Je hebt hard geoefend.”
“Je gaf niet op.”

De rol van veilige hechting bij zelfvertrouwen van een peuter

Zelfvertrouwen bij een peuter kan alleen groeien vanuit veiligheid. Een peuter die weet:

ik word gezien
ik word getroost
ik mag zijn wie ik ben

zal nieuwe stappen durven zetten. Nabijheid en beschikbaarheid van een volwassene vormen de basis voor zelfstandigheid.

Zelfvertrouwen bij een peuter groeit in alledaagse momenten

Het zijn niet de grote opvoedmomenten die het verschil maken, maar juist de kleine dagelijkse situaties:

samen aankleden
wachten tot je peuter iets zelf probeert
troosten bij boosheid of verdriet
begeleiden in plaats van overnemen

Elke positieve ervaring versterkt het zelfvertrouwen van een peuter.

Zelfvertrouwen bij een peuter begint al vroeg

De ontwikkeling van zelfvertrouwen bij een peuter begint al rond de leeftijd van 2 jaar. In deze fase leert een kind wie hij is, wat hij kan en dat hij mag vertrouwen op zichzelf én op de ander.

Door ruimte te geven, emoties serieus te nemen en vertrouwen uit te stralen, help je je peuter bouwen aan een stevig fundament voor later. Zelfvertrouwen groeit niet door haast, maar door tijd, geduld en nabijheid.

Uitgelichte afbeelding: Shutterstock

Vakantie

Van Brussel naar New York met kinderen, tips voor een lange vlucht

Pauline

Er zijn van die momenten in het ouderschap dat je jezelf afvraagt: waarom ook alweer dachten we dat dit een goed idee was?
Bijvoorbeeld als je in een vliegtuig van acht uur zit, met een kind dat vraagt of jullie er “al bijna zijn” nog voordat de veiligheidsriemen vastzitten.

Maar goed, het idee was goed: een familie-avontuur naar New York! En eerlijk, met een beetje voorbereiding is zo’n lange vlucht met kinderen echt te overleven.

1. Begin relaxed, al op de luchthaven

Reizen met kinderen begint niet in het vliegtuig, maar op de luchthaven. Zorg dat je op tijd op de luchthaven van Brussel bent, zodat je niet in stressmodus hoeft te boarden.
Kinderen voelen namelijk feilloos aan wanneer jij in paniek bent (en weten dat op meesterlijke wijze te gebruiken om een croissant, ballon of mini-M&M’s te scoren).

Gelukkig is de luchthaven van Brussel overzichtelijk en kindvriendelijk. En mocht je nog inspiratie willen voor je reis, kijk dan eens op brusselsairlines.com, daar vind je meer informatie over vluchten van Brussel naar New York en handige reistips.

2. Geef ze een missie (of in elk geval iets te doen)

Tijdens een lange vlucht is verveling je grootste vijand. En eerlijk, tablets zijn handig – maar op een gegeven moment heb je alle films en spelletjes wel gezien.
Wij geven de kinderen daarom altijd een “vliegtuigmissie”:

Hoeveel stewardessen kun je tellen?
Wat eet de buurman op stoel 32B?
Wie kan de wolken het beste natekenen?
Of pak het groots aan en ga voor een detective spel in het vliegtuig!

Kleine uitdagingen zorgen voor veel meer rust dan je zou denken. En voor jou is het een bonus als je even een tijdschrift kunt lezen, of tenminste de helft van één bladzijde.

3. Snacks zijn je redding

Je denkt misschien dat er genoeg eten is aan boord. Maar geloof me: kinderen hebben een zesde zintuig voor precies wanneer het eten nog niet is geserveerd.
Neem dus altijd wat eigen snacks mee (geen plakkerige dingen, tenzij je van chaos houdt). En wees niet te streng als je kind een zakje chips wil terwijl jullie boven de Atlantische Oceaan hangen, tja… je zit in een metalen buis, er is geen ontsnappen. Laat gaan.

Ben je trouwens op zoek naar een handige inpaklijst voor vakantie? Deze inpaklijst kun je bij ons gratis downloaden en printen!

4. Denk in comfort, niet in mode

Een lange vlucht is geen catwalk. Trek je kinderen iets comfortabels aan (en jezelf trouwens ook). Denk: joggingbroek, sokken zonder gaten en laagjes.
En neem voor iedereen een extra setje kleding in de handbagage. Want Murphy’s wet geldt altijd op 10.000 meter hoogte, vooral als er appelsap in de buurt is.

5. Verwacht het onverwachte

Misschien slapen ze de hele vlucht. Misschien ook niet. Misschien zingen ze 4 uur lang het refrein van hun favoriete liedje. Alles is mogelijk.
Probeer flexibel te blijven, te glimlachen en te denken: ooit lachen we hierom.
(Al is dat waarschijnlijk pas als je weer thuis bent en de jetlag voorbij is.)

Een lange vlucht met kinderen is geen makkie, maar wél een herinnering die je nooit vergeet. Want terwijl je naar buiten kijkt en de wolken onder je ziet verdwijnen, besef je ineens: ze doen het eigenlijk best goed. En jij ook.

Dus, of je nu de wereld over vliegt of gewoon droomt van de volgende vakantie: het belangrijkste is niet waar je heen gaat, maar dat je het samen doet, inclusief chaos, chips en al.

Extra tip:

Wil je weten wat je allemaal kunt doen met kinderen in New York? Kijk dan eens bij deze New York tips voor de leukste uitstapjes en gezinsactiviteiten.

Uitgelichte afbeelding: Shutterstock

Baby, Kind

Slaapproblemen in de winter: wat is normaal bij baby’s en peuters?

Pauline

Veel ouders merken het zodra de dagen korter worden: hun baby slaapt onrustiger, hun peuter wordt vaker wakker of bedtijd verloopt ineens stroever dan in de zomer. Je bent niet de enige. Slaapproblemen in de winter bij baby’s en peuters komen heel vaak voor – en meestal is het helemaal normaal.

In deze blog lees je:

waarom slaap in de winter verandert
wat je mag verwachten per leeftijd
én hoe je je kind kunt helpen om rustiger te slapen

Waarom slapen baby’s en peuters anders in de winter?

De winter heeft veel invloed op het biologische ritme van jonge kinderen. Licht is daarin de grootste factor. Minder daglicht betekent dat het lichaam meer melatonine (het slaaphormoon) aanmaakt, maar dat gebeurt niet altijd op de juiste momenten.

Daar komt bij:

meer tijd binnen
minder beweging
meer prikkels in huis
drukke feestdagen
veranderingen in het dagritme

Voor een baby of peuter, wiens zenuwstelsel nog volop in ontwikkeling is, kan dit al snel zorgen voor meer spanning en onrust – en dat zie je terug in het slapen.

Wat is normaal in de winter?

Veel ouders maken zich zorgen als hun kind ineens:

vaker wakker wordt
moeilijker inslaapt
onrustig slaapt
vroeger wakker wordt

Maar in de winter is dat vaak een tijdelijke aanpassing van het lichaam.

Bij baby’s zie je vaak:

langere tijd nodig om in slaap te vallen
meer behoefte aan nabijheid
vaker ’s avonds huilen
kortere slaapjes overdag

Bij peuters:

verzet tegen bedtijd
vaker uit bed komen
nachtmerries
vroeg wakker worden

Dit betekent niet dat er iets ‘mis’ is met je kind. Het betekent meestal dat het zenuwstelsel moeite heeft om tot ontspanning te komen.

De rol van overprikkeling

In de winter zijn we veel meer binnen. Dat betekent:

kunstlicht
geluiden
speelgoed
schermen
drukke omgevingen

Al deze prikkels stapelen zich op in het lichaam van je kind. Als die spanning overdag niet voldoende wordt ontladen, komt dat er ’s avonds uit. Dan zie je bijvoorbeeld dat je baby huilt ’s avonds of dat een peuter ineens heel druk wordt rond bedtijd.

Daarover lees je meer in dit artikel: baby huilt ’s avonds

Waarom bedtijd in de winter lastiger is

In de zomer helpt het daglicht het lichaam om wakker te blijven en daarna natuurlijk moe te worden. In de winter is dat ritme verstoord. Veel kinderen zijn:

overdag wat suf
aan het eind van de middag juist overactief

Dat verklaart waarom bedtijd soms voelt als een strijd. Wat helpt is geen strenger schema, maar meer rust en voorspelbaarheid.

Hoe kun je je kind helpen beter te slapen?

1. Zorg voor een rustig einde van de dag

Begin op tijd met vertragen:

geen druk spel vlak voor bed
geen schermen
dim het licht
rustige stem

Je helpt het lichaam zo om melatonine aan te maken.

2. Maak bedtijd voorspelbaar

Een vast ritueel geeft veiligheid:

pyjama
tandenpoetsen
verhaaltje
liedje
knuffel

Voor inspiratie zijn bedtijd verhaaltjes heel helpend. Ze helpen kinderen om hun hoofd leeg te maken en de dag los te laten.

3. Blijf dichtbij als dat nodig is

Veel kinderen hebben in de winter meer behoefte aan nabijheid. Dat is geen slechte gewoonte, maar een ontwikkelingsfase.

Soms is even bij je kind liggen tot hij of zij slaapt precies wat nodig is om spanning los te laten. Daarover lees je meer hier: Even bij ze liggen tot ze slapen. Nabijheid helpt het zenuwstelsel om tot rust te komen.

4. Kijk naar de dag

Slaapproblemen beginnen vaak niet in de nacht, maar overdag. Vraag jezelf af:

is er genoeg buitenlucht geweest?
genoeg beweging?
genoeg rustige momenten?

Een goed opgebouwde dag zorgt voor betere nachten.

Wanneer moet je je zorgen maken?

In de meeste gevallen zijn winterse slaapproblemen tijdelijk. Ze horen bij groei, ontwikkeling en aanpassing aan het seizoen.

Neem contact op met een professional als:

je kind structureel extreem weinig slaapt
er veel angst of paniek is
je het gevoel hebt dat er iets niet klopt

Maar voor het grootste deel geldt: onrustige nachten in de winter zijn normaal.

Tot slot

Je kind doet het niet moeilijk.
Je kind hééft het moeilijk.

Slaapproblemen in de winter zijn vaak een signaal van een lichaam dat extra behoefte heeft aan rust, nabijheid en voorspelbaarheid. Door te vertragen, te verbinden en te kijken naar de dag als geheel, help je je baby of peuter weer richting ontspanning.

En die rustige nachten? Die komen wel weer!

Uitgelichte afbeelding: Shutterstock

Kind, Knutselen

4 seizoenen boom van karton

Pauline

Soms zit het mooiste leren in iets heel eenvoudigs. Een kind dat een blaadje op een boom plakt, een bloesem kiest voor het voorjaar of een dennenappel voor de herfst. Terwijl het bezig is met knutselen, leert het tegelijk over de natuur, over verandering en over de tijd. Met de 4-seizoenen boom van karton maak je van dat soort momenten iets blijvends.

Deze boom is gemaakt van karton en bestaat uit twee delen die je in elkaar schuift, waardoor er een mooie 3D-boom ontstaat die zelfstandig kan staan. Het is geen wegwerpknutselwerk, maar een basis die kinderen steeds opnieuw kunnen gebruiken. Dezelfde boom verandert met de seizoenen mee en wordt in de lente een bloesemboom, in de zomer een volle groene boom, in de herfst een kleurrijk bladerdak en in de winter een kale boom met sneeuw, ijs of vogeltjes.

Juist dat steeds opnieuw mogen veranderen maakt deze boom zo waardevol. Kinderen zien niet alleen dat de seizoenen wisselen, ze ervaren het ook letterlijk in hun handen. Ze kiezen materialen, kleuren en vormen en bouwen zo elke keer een nieuw landschap. Dat stimuleert niet alleen hun creativiteit, maar ook hun fijne motoriek, oog-handcoördinatie en hun begrip van de wereld om hen heen.

De boom is heel geschikt om thuis te gebruiken, maar ook op de opvang, in de klas of bij gastouders. Je kunt hem inzetten bij een thema over de seizoenen, bij een kringgesprek of gewoon als vaste activiteit in de knutselhoek. Doordat hij rechtop staat, is het ook een mooie blikvanger in de ruimte waar kinderen steeds weer naar terug kunnen.

De 4-seizoenen boom kost €10 inclusief verzenden. Dat is voor één complete kartonnen boom die je steeds opnieuw kunt neerzetten wanneer er een seizoen begint. Wil je meerdere bomen, bijvoorbeeld voor een groep of een klas, dan kan dat voor €5 per extra boom. Stuur in dat geval even een berichtje, dan regel ik dat voor je.

Met deze boom haal je niet zomaar een knutselpakket in huis, maar een materiaal dat kinderen helpt om de seizoenen te begrijpen, te beleven en vorm te geven. Een boom die niet verwelkt, maar met je kind meegroeit, jaar na jaar.

Kind

De verborgen motorische uitdagingen voor een peuter in alledaagse dingen

Pauline

Een peuter die worstelt met zijn jas.
Een boterham die meer op het aanrecht dan in de mond belandt.
Een trap die eindeloos lijkt te duren.

Voor volwassenen zijn dit momenten waarop we vaak denken: “Ik help wel even.” Maar voor een peuter zijn dit precies de momenten waarop zijn lichaam en brein zich ontwikkelen.

Wat wij zien als “gedoe”, is eigenlijk oefening op het hoogste niveau.

Een peuter leeft in een motorische leerwereld

Een peuter beweegt niet zomaar.
Elke beweging vraagt samenwerking tussen:

spieren
gewrichten
evenwicht
ogen
handen
en het brein

Dat heet motorische planning: weten wat je wilt doen, hoe je het moet doen en het vervolgens ook kunnen uitvoeren.

Volwassenen doen dit automatisch. Peuters moeten dit nog allemaal opbouwen.

Daarom kost iets eenvoudigs als een sok aantrekken soms zoveel tijd, concentratie en energie.

Waarom dagelijkse handelingen zo krachtig zijn

We denken bij motorische ontwikkeling vaak aan fietsen, klimmen en buitenspelen. Maar minstens zo belangrijk zijn de kleine dingen, omdat ze:

elke dag terugkomen
betekenis hebben (het doel is duidelijk)
verschillende bewegingen combineren

Een peuter wil zijn jas aan omdat hij naar buiten wil. Die motivatie zorgt ervoor dat hij blijft proberen, ook als het moeilijk is.

Dat maakt dagelijkse handelingen veel krachtiger dan een los “oefeningetje”.

Wat er écht gebeurt bij bekende momenten

Aankleden

Een peuter moet zijn lichaam “in zijn hoofd” hebben: Waar is mijn arm? Waar zit het gat van de mouw? Hoe draai ik mijn lijf?

Daarbij moet hij ook nog:

zijn balans houden
zijn kracht doseren
links en rechts coördineren

Het is eigenlijk een driedimensionale puzzel.

Traplopen

Elke trede vraagt:

inschatten van hoogte
gewicht verplaatsen
evenwicht
ritme

Daarom gaan peuters vaak met twee voeten per trede. Dat is geen achterstand, maar een slimme, veilige strategie.

Eten en smeren

Een boterham smeren vraagt samenwerking tussen twee handen, ogen en kracht. Te hard drukken = brood scheurt. Te zacht = niets blijft plakken.

Dat ‘geklieder’ is precies de training die later nodig is voor schrijven en knippen.

Waarom peuters traag en rommelig zijn

Peuters zijn niet traag omdat ze niet meewerken. Ze zijn traag omdat ze:

moeten nadenken
voelen
corrigeren
en opnieuw proberen

Elke keer dat jij iets overneemt, neem je ook een stukje oefening weg.

Dat betekent niet dat je nooit mag helpen, maar wél dat het waardevol is om eerst ruimte te geven.

De verborgen motorische gym van een gewone dag

Zonder dat we het doorhebben, trainen peuters de hele dag:

schoenen aantrekken
een beker naar de mond brengen
op een stoel klimmen
speelgoed opruimen
een deur opendoen
een puzzel draaien
een banaan pellen
handen wassen

Voor volwassenen zijn dit details. Voor peuters zijn het complete motorische workouts.

Wat kun je als ouder of leidster bewust doen?

Je hoeft geen extra activiteiten te verzinnen. Je stimuleert motoriek vooral door anders te begeleiden.

1. Vertraag

Plan momenten waarop het niet hoeft te haasten. Juist dan kan een kind zelf proberen.

2. Kijk voordat je helpt

Zie je een kind zoeken, proberen en corrigeren? Dan is hij precies op het juiste moment aan het leren.

3. Laat het rommelig zijn

Knoeien, scheve jassen en halve sokken horen bij het proces.

4. Geef woorden aan wat hij doet

“Je zoekt de mouw.”
“Je zet je voet hoger.”
Dat helpt het brein de beweging te organiseren.

Wat dit betekent voor peuterleidsters

In de groep zijn verzorgingsmomenten geen onderbreking van het spel, ze zijn het spel.

Aankleden, handen wassen, eten, opruimen: dit zijn de momenten waarop motoriek, zelfstandigheid en zelfvertrouwen tegelijk groeien.

Door die momenten niet te snel over te nemen, geef je kinderen iets veel groters dan hulp: je geeft ze grip op hun eigen lichaam.

Uitgelichte afbeelding: Shutterstock

Kind, Printshop

Gratis winter printable voor peuters en kleuters: dobbel, teken en ontwerp

Pauline

De winter is hét moment voor knusse, creatieve activiteiten binnen. Met tekenen, kleuren en patronen ontdekken peuters en kleuters spelenderwijs nieuwe vaardigheden. Speciaal voor het VVE-thema winter heb ik een leuke én leerzame activiteit gemaakt: winterkleding ontwerpen met dobbelstenen!

Ontwerp je eigen winteroutfit

Ik heb drie gratis printables ontworpen:

een trui
een muts
een want

Kinderen gebruiken dobbelstenen om te bepalen welke kleur en welk patroon ze tekenen. Zo is iedere creatie uniek en blijft de activiteit verrassend tot het einde.

Wat leren kinderen met deze activiteit?

Deze activiteit sluit perfect aan bij de ontwikkeling van peuters en kleuters:

✋ Fijne motoriek – tekenen, kleuren en patronen maken
🔢 Spelenderwijs tellen & dobbelsteenherkenning
🧠 Concentratie en taakgericht werken
❄️ Thema winter – praten over warme kleding en het seizoen

Je kunt de activiteit eenvoudig aanpassen aan het niveau van de kinderen: van vrij tekenen tot gerichte patronen zoals strepen, stippen of zigzaglijnen.

Gratis downloaden

De printables van de trui, muts en want zijn gratis te downloaden.
Je krijgt ze door je e-mailadres achter te laten en je in te schrijven voor de nieuwsbrief. Zo blijf je meteen op de hoogte van onder andere:

nieuwe gratis printables
educatieve activiteiten voor peuters en kleuters
themapakketten en seizoensideeën

👉 Na inschrijving ontvang je de printables direct in je mailbox.

Meer winteractiviteiten?

Wil je uitgebreider aan de slag met het thema winter in de opvang, klas of thuis? Neem dan zeker een kijkje bij het VVE thema winter printable pakket. Dit pakket bevat meerdere activiteiten die aansluiten bij de belevingswereld van peuters en kleuters en helpt je om het thema op een speelse manier uit te diepen.

💙 Perfect te combineren met deze gratis winterkleding-activiteit!