Een baby die nog geen woord kan zeggen, lijkt misschien weinig te kunnen vertellen. Toch zijn baby’s vanaf hun geboorte volop bezig met communiceren. Ze laten met hun gezicht, lichaam, geluidjes en gedrag voortdurend merken wat ze voelen, willen en nodig hebben. Alleen hebben wij als ouders soms even nodig om te leren begrijpen wat ze ons proberen te vertellen.
Voordat het eerste ‘mama’ of ‘papa’ klinkt, gebeurt er al ontzettend veel. Je baby leert gezichten herkennen, reageert op jouw stem, ontdekt zijn eigen handen en ontwikkelt steeds meer manieren om contact met jou te maken. Eigenlijk begint communiceren dus al lang voordat er echte woorden komen.
Dit zijn tien bijzondere dingen die baby’s al kunnen voordat ze kunnen praten.
1. Je baby kan jouw stem herkennen
Al voordat je baby geboren wordt, raakt hij vertrouwd met jouw stem. Na de geboorte kan hij die bekende stem dan ook herkennen tussen andere geluiden. Dat is niet zo gek: tijdens de zwangerschap heeft je baby jouw stem voortdurend kunnen horen.
Je merkt misschien dat je baby rustiger wordt wanneer je tegen hem praat of juist zijn hoofdje naar je toe draait. Je stem is vertrouwd en geeft een gevoel van veiligheid. Je hoeft dus helemaal geen ingewikkelde gesprekjes te voeren. Gewoon vertellen wat je aan het doen bent, zingen of tegen je baby kletsen is al een vorm van contact.
2. Je baby herkent jouw gezicht
Ook jouw gezicht wordt al snel een vertrouwd beeld. Baby’s zijn vanaf jonge leeftijd geïnteresseerd in gezichten en kijken graag naar mensen die dichtbij hen staan. Dat moment waarop je baby je echt lijkt aan te kijken, kan daarom behoorlijk bijzonder zijn. Je bent voor je baby niet zomaar een gezicht tussen alle andere gezichten. Door steeds opnieuw naar jou te kijken, leert je baby jouw gezicht herkennen en wordt het steeds gemakkelijker om jou van anderen te onderscheiden.
3. Je baby kan lachen
De eerste glimlach van je baby is zo’n moment waar veel ouders met smart op wachten. In het begin kan een glimlach nog een reflex zijn, maar na verloop van tijd gaat je baby steeds bewuster reageren op mensen en situaties die hij leuk vindt. Wanneer je baby rond jou begint te glimlachen, ontstaat er bovendien een mooi soort wisselwerking. Jij lacht naar je baby, je baby lacht terug en voor je het weet ben je samen een heel gesprek aan het voeren zonder dat er één woord wordt gezegd.
4. Je baby kan emoties laten zien
Een baby kan natuurlijk nog niet vertellen dat hij moe, verdrietig, hongerig of overprikkeld is. Toch laat hij dat vaak behoorlijk duidelijk merken. Huilen is de bekendste manier, maar er zijn veel meer signalen. Een baby kan wegkijken wanneer het te veel wordt, onrustig bewegen wanneer hij moe is of juist helemaal stil worden. Ook gezichtsuitdrukkingen en veranderingen in geluid kunnen iets vertellen over hoe je baby zich voelt.
Hoe langer je samen bent, hoe beter je deze signalen leert herkennen. Je ontdekt vanzelf dat niet ieder huiltje hetzelfde klinkt.
5. Je baby kan reageren op jouw emoties
Baby’s zijn kleine observanten. Ze kijken naar je gezicht, luisteren naar de toon van je stem en reageren op de manier waarop je met ze omgaat. Wanneer jij vrolijk tegen je baby praat, kan dat een andere reactie oproepen dan wanneer je gespannen of verdrietig bent. Je baby begrijpt natuurlijk nog niet wat jij precies zegt of waarom je je op een bepaalde manier voelt. Maar hij pikt wel allerlei signalen op uit jouw stem, gezicht en lichaamstaal.
Dat is ook een van de redenen waarom oogcontact en rustig contact zo belangrijk zijn. Je baby leert hierdoor steeds beter hoe mensen met elkaar communiceren.
6. Je baby kan contact zoeken
Nog voordat een baby kan praten, kan hij al duidelijk laten merken dat hij contact wil. Misschien kijkt je baby naar je, maakt hij geluidjes wanneer je wegloopt of wordt hij enthousiast wanneer je weer bij hem komt.
Later kan daar steeds meer gedrag bijkomen. Een baby kan bijvoorbeeld zijn armpjes uitstrekken wanneer hij opgepakt wil worden of geluidjes maken om jouw aandacht te krijgen. Het zijn misschien kleine signalen, maar eigenlijk zijn het al echte communicatiemomenten.
7. Je baby kan geluidjes ‘terugpraten’
Een babygesprek kan er behoorlijk grappig uitzien. Jij zegt iets, je baby maakt een geluidje, jij reageert daarop en vervolgens komt er weer een enthousiast ‘aaaaah’ terug. Dit soort geluidjes zijn een belangrijke stap richting taal. Je baby ontdekt dat geluid iets kan doen: als hij een geluid maakt, reageert iemand daarop. Door dit soort heen-en-weercontacten leert hij de basis van communicatie. Dus ja, je kunt rustig uitgebreide gesprekken voeren met je baby. De kans is groot dat je baby op zijn eigen manier gewoon gezellig meedoet.
8. Je baby kan steeds beter begrijpen wat er gebeurt
Een baby begrijpt natuurlijk nog niet alles wat je zegt, maar langzaam ontstaan er wel verbanden tussen woorden, geluiden en gebeurtenissen. Als je iedere keer ‘we gaan in bad’ zegt voordat je samen naar de badkamer gaat, zal je baby na verloop van tijd bepaalde geluiden en routines gaan herkennen. Ook de toon waarop je iets zegt helpt daarbij. Taal begrijpen begint dus al voordat je baby zelf woorden kan uitspreken. Luisteren, kijken en verbanden leggen zijn belangrijke voorbereidingen op het moment dat die eerste woordjes uiteindelijk komen.
9. Je baby kan jou imiteren
Baby’s zijn dol op gezichten en kunnen proberen bewegingen na te doen die ze bij jou zien. Denk bijvoorbeeld aan een mond openen, de tong uitsteken of een bepaalde gezichtsuitdrukking maken. Imiteren is een belangrijke manier waarop jonge kinderen leren. Ze kijken naar wat jij doet en proberen het vervolgens zelf. Dat geldt niet alleen voor gezichtsuitdrukkingen, maar later ook voor gebaren, geluiden en uiteindelijk woorden. Voor je het weet zit je dus tegenover elkaar gekke bekken te trekken en ben je eigenlijk bezig met de eerste vorm van leren.
10. Je baby kan al heel duidelijk laten merken wat hij wil
Misschien wel het mooiste is dat je baby helemaal niet hoeft te kunnen praten om een mening te hebben. Baby’s kunnen vaak verrassend goed laten merken wat ze wel en niet prettig vinden. Ze kunnen zich naar iets toe bewegen wanneer ze geïnteresseerd zijn, wegkijken wanneer ze genoeg hebben gehad of enthousiast reageren wanneer ze iets herkennen. Naarmate ze ouder worden, worden die signalen steeds duidelijker.
Als ouder leer je ondertussen steeds beter kijken. Je gaat herkennen wanneer je baby honger heeft, moe begint te worden, behoefte heeft aan contact of juist even rust nodig heeft. Dat is geen kwestie van gedachten kunnen lezen, maar van samen steeds beter leren communiceren.
Praten begint eigenlijk al veel eerder
Het eerste woordje van je baby is natuurlijk een mijlpaal waar je waarschijnlijk met smart op wacht. Maar eigenlijk is je kind al maanden bezig met communiceren voordat dat eerste woord klinkt. Een blik, een glimlach, een geluidje, een uitgestoken handje of juist een hoofd dat demonstratief wordt weggedraaid: het zijn allemaal manieren waarop je baby contact maakt met de wereld om zich heen.
En misschien is dat ook wel een mooie gedachte voor die periode waarin je soms verlangt naar het moment waarop je kind eindelijk kan vertellen wat er aan de hand is. Je hoeft niet altijd te wachten op woorden. Je baby vertelt je nu al ontzettend veel. Je hoeft alleen maar te leren luisteren met je ogen.
Uitgelichte afbeelding: Shutterstock
